polaryzacja anten
Na podstawie wyjaśnień do pytań egzaminacyjnych UKE
Polaryzacja fali elektromagnetycznej to kierunek oscylacji pola elektrycznego. Przy niedopasowaniu polaryzacji anten nadawczej i odbiorczej straty mogą sięgać 20+ dB. Na VHF/UHF polaryzacja jest stabilna podczas propagacji, więc dopasowanie jest kluczowe. Na KF jonosfera obraca płaszczyznę polaryzacji (efekt Faradaya), minimalizując znaczenie polaryzacji.
Polaryzacja fali EM jest określona kierunkiem oscylacji pola elektrycznego. Polaryzacja liniowa: pionowa (E ⊥ ziemi) lub pozioma (E ∥ ziemi). Polaryzacja kołowa: wektor E obraca się — prawoskrętna (RHCP) lub lewoskrętna (LHCP). Na VHF/UHF dopasowanie polaryzacji jest kluczowe (strata do 20+ dB przy niedopasowaniu).
Polaryzacja fali zależy od orientacji elementu promieniującego. Na KF: typowo polaryzacja pozioma (dipole, Yagi). Na VHF/UHF: pionowa dla FM (anteny pionowe), pozioma dla SSB/CW (Yagi). Polaryzacja kołowa stosowana jest w łącznościach satelitarnych. Niedopasowanie polaryzacji = straty do 20+ dB.
Pytania egzaminacyjne (4)
d1-55 Co stanie się kiedy nasz korespondent w paśmie 70 cm używa anteny o odmiennej polaryzacji niż nasza?
Co stanie się kiedy nasz korespondent w paśmie 70 cm używa anteny o odmiennej polaryzacji niż nasza?
Niedopasowanie polaryzacji anten (np. jedna pionowa, druga pozioma) powoduje znaczne straty sygnału — teoretycznie do 20-30 dB w przypadku prostopadłych polaryzacji. Na pasmach UHF (70 cm) polaryzacja jest bardziej stabilna niż na KF, gdzie jonosfera obraca polaryzację. Dlatego dopasowanie polaryzacji na VHF/UHF jest bardzo ważne.
Tip: Różna polaryzacja na VHF/UHF = duże straty sygnału. Na KF jonosfera obraca polaryzację, więc to mniej istotne.
d1-232 Jeżeli składowa elektryczna fali jest prostopadła do ziemi, to fala ma polaryzację:
Jeżeli składowa elektryczna fali jest prostopadła do ziemi, to fala ma polaryzację:
Jeśli składowa elektryczna fali jest prostopadła do ziemi (pionowa), to fala ma polaryzację pionową. Polaryzacja jest definiowana przez kierunek wektora pola elektrycznego E. Anteny pionowe emitują fale o polaryzacji pionowej, anteny poziome — o polaryzacji poziomej.
Tip: Kierunek pola E = polaryzacja. E pionowe = polaryzacja pionowa. E poziome = polaryzacja pozioma.
d1-282 Antena Yagi-Uda z wibratorem skierowanym równolegle do ziemi będzie miała polaryzację
Antena Yagi-Uda z wibratorem skierowanym równolegle do ziemi będzie miała polaryzację
Polaryzacja anteny jest określona przez kierunek elementu promieniującego (wibratora). Jeśli wibrator jest równoległy do ziemi (poziomy), fala ma polaryzację poziomą — wektor pola elektrycznego E jest poziomy. Antena pionowa daje polaryzację pionową.
Tip: Wibrator poziomy = polaryzacja pozioma. Wibrator pionowy = polaryzacja pionowa. Proste.
d1-283 Amatorskie radiolatarnie w paśmie 144 MHz pracują w polaryzacji poziomej. Czy można sygnał takiej ra...
Amatorskie radiolatarnie w paśmie 144 MHz pracują w polaryzacji poziomej. Czy można sygnał takiej radiolatarni odbierać anteną o polaryzacji pionowej?
Tak, można odebrać sygnał radiolatarni o polaryzacji poziomej anteną pionową, ale z dużymi stratami (20-30 dB). Niedopasowanie polaryzacji o 90° teoretycznie daje nieskończone tłumienie, ale w praktyce odbicia i rozproszenia powodują pewną rotację polaryzacji, umożliwiając odbiór ze znacznie słabszym sygnałem.
Tip: Niedopasowanie polaryzacji = sygnał słabszy, ale nie zerowy. Można odebrać, choć ze stratami.