Pasma amatorskie to wydzielone zakresy częstotliwości przydzielone służbie amatorskiej przez ITU. Każde pasmo ma swój charakter, propagację i tradycje. Znajomość zakresów częstotliwości to absolutna podstawa — na egzaminie i w praktyce.
Pasma KF (krótkofalowe)
Pasma KF (3-30 MHz) to serce radioamatorstwa — propagacja jonosferyczna umożliwia łączności na tysiące kilometrów. Główne pasma: 160 m (1810-2000 kHz, nocne DX), 80 m (3500-3800 kHz, wieczorne lokalne/DX), 40 m (7000-7200 kHz, koń roboczy — DX 24h), 20 m (14000-14350 kHz, król DX — propagacja prawie codziennie), 15 m (21000-21450 kHz, zależy od cyklu słonecznego), 10 m (28000-29700 kHz, najszersze pasmo, świetne w maksimum cyklu). Pasma WARC (30, 17, 12 m) — wąskie, bez contestów, spokojne DX.
Pasma VHF/UHF i wyżej
6 m (50-52 MHz) to 'magic band' — nieprzewidywalna propagacja sporadic-E. 2 m (144-146 MHz) — najpopularniejsze VHF, FM przemienniki + SSB DX. 70 cm (430-440 MHz) — UHF, przemienniki, satelity, packet. Shift przemienników: 2 m = 600 kHz, 70 cm = 7,6 MHz. Propagacja VHF/UHF: głównie line-of-sight, sporadycznie tropo, E-s, aurora, EME.
Formuła: λ = 300/f
Nazwy pasm to przybliżone długości fali: λ[m] = 300/f[MHz]. Pasmo 20 m: 300/14 ≈ 21 m (ale nazywamy '20 m' — zaokrąglenie). Pasmo 2 m: 300/144 ≈ 2,08 m. Znajomość tej formuły pozwala szybko przeliczyć częstotliwość na długość fali i odwrotnie — przydatne na egzaminie i przy projektowaniu anten.
Na egzaminie
Musisz znać dokładne zakresy częstotliwości KAŻDEGO pasma — pojawiają się jako pytania zamknięte. Zapamiętaj: 40 m w Region 1 kończy się na 7200 kHz (nie 7300 jak w USA). Kat. 3 nie ma pasm WARC (30, 17, 12 m) ani 6 m.
Gdzie szukać więcej
Bandplan IARU R1: iaru-r1.org/reference/band-plans. Propagacja: dxheat.com, pskreporter.info (mapa aktywności w czasie rzeczywistym). Praktyka: słuchaj WebSDR (websdr.org) na różnych pasmach.