anteny i charakterystyki promieniowania
Na podstawie wyjaśnień do pytań egzaminacyjnych UKE
Dipol półfalowy to antena o długości λ/2, zasilana w środku. W płaszczyźnie H (horyzontalnej przy zawieszeniu poziomym) ma charakterystykę ósemkową z maksimum prostopadłym do osi. Impedancja w punkcie zasilania wynosi ok. 73 Ω. Zysk to 2,15 dBi. Jest anteną referencyjną (0 dBd) dla porównania innych anten.
Antena pionowa ćwierćfalowa (λ/4) to antena o dookólnej charakterystyce horyzontalnej. Wymaga systemu przeciwwagi (radiali lub ground plane). Impedancja punktu zasilania ok. 36 Ω. Promieniowanie pod niskim kątem sprzyja łącznościom DX na KF. Na VHF/UHF stosowana powszechnie jako antena bazowa.
Stosunek F/B 19 dB oznacza, że sygnał z tyłu jest ~80× słabszy niż z przodu. Zysk 7 dBd = 5× moc ponad dipol. Jeśli zakłócenie jest z kierunku, w którym antena ma wzmocnienie, lepiej użyć dipola lub obrócić antenę. Obracanie anteny nullem (minimum charakterystyki) na zakłócenie to standard pracy DX.
Pytania egzaminacyjne (5)
d1-108 Jaka jest horyzontalna charakterystyka promieniowania dipola półfalowego zawieszonego poziomo?
Jaka jest horyzontalna charakterystyka promieniowania dipola półfalowego zawieszonego poziomo?
Dipol półfalowy zawieszony poziomo ma charakterystykę promieniowania w kształcie ósemki w płaszczyźnie horyzontalnej — maksimum promieniowania jest prostopadłe do osi dipola, a minimum (null) wzdłuż osi. Zysk w kierunku maksimum wynosi ok. 2,15 dBi. Jest to najprostsza i najczęściej stosowana antena amatorska.
Tip: Dipol = ósemka. Maksimum prostopadłe do drutu, minimum wzdłuż. Zapamiętaj kształt '8'.
d1-109 Jaka jest horyzontalna charakterystyka promieniowania pionowej anteny ćwierćfalowej?
Jaka jest horyzontalna charakterystyka promieniowania pionowej anteny ćwierćfalowej?
Pionowa antena ćwierćfalowa (ground plane) ma dookólną (omnidirectional) charakterystykę w płaszczyźnie horyzontalnej — promieniuje równomiernie we wszystkich kierunkach azymutalnych. Maksimum promieniowania jest pod niskim kątem elewacji, co sprzyja łącznościom DX. Impedancja wynosi ok. 36 Ω.
Tip: Pionowa = dookólna w poziomie. Dipol poziomy = ósemka. To kluczowa różnica.
d1-290 Współczynnik tył/przód (F/B ratio) pewnej anteny kierunkowej wynosi 19 dB a jej zysk 10,5 dBd. Czy w...
Współczynnik tył/przód (F/B ratio) pewnej anteny kierunkowej wynosi 19 dB a jej zysk 10,5 dBd. Czy w sytuacji awarii rotora antenowego lepiej będzie nadawać "tyłem anteny" korzystając z jej listka tylnego czy też przełączyć się na dipol półfalowy w tej samej polaryzacji?
Jeśli zakłócenie dochodzi z kierunku, w którym antena kierunkowa ma słaby F/B (19 dB), a dipol ma zysk 0 dBd, to zakłócenie odbierane anteną kierunkową jest tłumione o F/B - zysk = 19 - 7 = 12 dB względem sygnału pożądanego. Przełączenie na dipol może być lepsze, bo dipol ma bardziej równomierną charakterystykę — zakłócenie nie będzie wzmacniane zyskiem anteny.
Tip: Przy zakłóceniu z kierunku głównego listka anteny kierunkowej — dipol może być lepszy (brak wzmacniania zakłócenia).
d1-291 Poziomo powieszony dipol półfalowy promieniuje:
Poziomo powieszony dipol półfalowy promieniuje:
Dipol poziomy promieniuje najmocniej w kierunku prostopadłym do osi zawieszenia (jak ósemka). Minimum (null) jest wzdłuż osi dipola. Powtórzenie d1-108. Charakterystyka ósemkowa w płaszczyźnie horyzontalnej.
Tip: Dipol = ósemka. Mocno na boki, cicho na końcach.
d1-292 Zamierzasz zrobić łączność z kolegą znajdującym się we Włoszech przy pomocy dipola półfalowego na pa...
Zamierzasz zrobić łączność z kolegą znajdującym się we Włoszech przy pomocy dipola półfalowego na paśmie 20 m. W jakim kierunku najlepiej powiesić tę antenę?
Polska leży na północ od Włoch. Dipol promieniuje prostopadle do osi — aby łączność szła na południe (do Włoch), dipol musi być zawieszony na osi wschód-zachód. Wtedy maksimum promieniowania jest na północ-południe, co jest kierunkiem do Włoch.
Tip: Kierunek łączności = prostopadły do osi dipola. Do Włoch (południe) → dipol E-W.